Druckansicht 
Seite: 1/4
Ziwanê kurdkî (dîyalekta kirmankcî (zazakî)1 de hîrê zemîrê yewhûmarî (yewmarî) û hîrê zemîrê zafhûmarî (zafmarî) yê kesî (sexsî) estê û nê zemîrî sey (zê) nameyan ênê antene (ontene). Labelê kirmankcî de kesê hîrêyîne, yê kurmanckî (kirdaskî) ra cîya yo (wo). Kesê hîrêyînê yê yewhûmarî di hebî yê. Yew nêrî yew zî (jî) makî (makekî) yo.
1- Zemîrê halê xoserî2 yan zî zemîrê grûpa yewîne3
Formê yewhûmarîye
1. ez
2. ti4
3. o5 (n 6)
3. a7 (m 8)
Formê zafhûmarîye
1. ma
2. þima9
3. ê10
2- Zemîrê halê antî11 yan zî zemîrê grûpa dîyîne12
Formê yewhûmarîye
1. mi13
2. to14
3. ey15
3. aye16
Formê zafhûmarîye
1. ma
2. þima
3. înan17
Xebetnayena zemîran
Zemîrê grûpa yewîne (ez, ti, o/a, ma, þima, ê), demê nikayinî de, hem bi karanê (fîîlanê) transîtîfan18 hem zî întransîtîfan19 ênê antene.
1.1- Zemîrê grûpa yewîne bi karanê transîtîfan
Demo nikayin
| kesê yewhûmarî |
kesê zafhûmarî |
| Ez vînena20 (vînayene) |
Ma vîne(nî)me |
| Ti21 wena (werdene) |
þima wenê |
| O nivisneno (nivisnayene) |
Ê nivisnenê |
| A wazena (waþtene/wayþtene) |
1.2- Zemîrê grûpa yewîne bi karanê întransîtîfan
Demo nikayin22
| kesê yewhûmarî |
kesê zafhûmarî |
| Ez mirena (merdene). |
Ma mire(nî)me. |
| Ti þonî/þona (þîyene). |
þima þonê. |
| O êno/yeno (amayene). |
Ê kunê ra/rakewenê. |
| A kuna ra/rakewena (rakewtene). |
1.3 - Zemîrê grûpa yewîne (ez, ti, o/a, ma, þima, ê), bi karanê întransîtîfan,demanê vîyarteyan de û raweyan (kipan) de ênê antene.
Demo vîyarteyo dîyar23
| Ez merda. |
Ma merdîme. |
| Ti þî./Ti þîya. |
þima þî(yî). |
| O ame. |
Ê amê(yî). |
| A kewte ra./A rakewte. |
Demo vîyarteyo nikayin24
| Ez merdêne. |
Ma merdêne. |
| Ti þîyêne. |
þima þîyêne. |
| O amêne. |
Ê amêne. |
| A kewtêne ra. |
Demo vîyarteyo nedîyar o verîn25
| Ez merd(î)26 bî27. |
Ma merd(î)bî. |
| Ti þîbî. |
þima þîbî. |
| O amêbî. |
Ê amê(yî)bî. |
| A kewt(î)bî ra. |
Demê verîn ê raweya þertî28
| Ez bimerdêne. |
Ma bimerdêne. |
| Ti biþîyêne. |
þima biþîyêne. |
| O bikewtêne ra/rabikewtêne. |
Ê bikewtêne ra/rabikewtêne. |
| A bikewtêne ra/rabikewtêne/birakewtêne/rakewtêne29. |
|
Nimûneyî: Xwezila ti biþîyêne. Kane ke to biwerdêne. Eke o bikewtêne
ra, ez þîyêne. O bimerdêne ke to rehet bikerdêne.
Raweya waþtene30
| Ez bikerê. |
Ma bikerîme. |
| Ti bikerê. |
þima bikerê. |
| O bikero. |
Ê bikerê. |
| A bikero. |
|
Demo vîyarteyo nedîyar31
| Ez merdane. |
Ma merdîme. |
| Ti merda. |
þima þîyê. |
| O þîyo. |
Ê þîyê. |
| A kewta ra. |
|
Nimûneyî: Delîl vano ke o þîyo dewe. Vane cîrana ma ere domanan kewta ra. Ez pê hesîya ke dewijê ma þîyê waran.
2- Zemîrê grûpa dîyîne (mi, to, ey/aye, ma, þima, înan), bi karanê transîtîfan demanê verî de ênê antene:
Demo vîyarteyo dîyar
| Mi pirtûk (kitab) dî. |
Ma pirtûk dî. |
| Mi qeleme dîye. |
Ma qeleme dîye. |
| Mi pirtûkî dîyî 32. |
Ma pirtûkî dîyî. |
| To nan (non) werd. |
þima pîyaz werd. |
| To nane (none) werde 33 . |
þima zerfetî werde. |
| To nanî (nonî) werdî. |
þima pîyazî werdî. |
| Ey roman nivisna34. |
Înan pale xebetna. |
| Ey nameye nivisnê. |
Înan holike rijnê. |
| Ey romanî nivisnayî. |
Înan paleyî xebetnayî. |
| Ey roman nuþt. |
|
| Ey nameye nuþte. |
|
| Ey nameyî nuþtî. |
|
| Aye çay waþt. |
|
| Aye awe waþte. |
|
| Aye kincî waþtî. |
|
Demo vîyarteyo nikayin
| Mi domanî dîyêne. |
Ma domanî dîyêne. |
| To mast (most) werdêne. |
þima mast werdêne. |
| Ey pirtûk nivisnêne. |
Înan pirtûk nivisnêne. |
| Aye awe waþtêne. |
|
Demo vîyarteyo nedîyar o verîn
| Mi domanî dîbî. |
Ma domanî dîbî. |
| To mast werd(î)bî. |
þima mast werd(î)bî. |
| Ey pirtûk nivisnay(î)bî. |
Înan pirtûk nivsnay(î)bî. |
| Aye awe waþt(î)bî. |
|
